نحوه اجرا

 روش پیشنهادی اجرا و نصب بلوک سبک

 مقررات و ملاحظات اجرایی

یکی از مهم‌ترین مزایای متخلخل بودن بلوک‌های سبک، وزن پایین آن می‌باشد. جرم حجمی پایین، این امکان را ایجاد می‌کند تا تولید کننده، بلوک‌های بزرگتری را تولید کند. معمولا یک کارگر ساختمانی وزنی در حدود 25 کیلوگرم را می‌تواند به راحتی جابجا نماید با توجه به اینکه بزرگترین قطعه بلوک سبک به ابعاد 25×25×60 به وزن حدود 17 کیلوگرم می‌باشد، در نتیجه یک بلوک AAC با این ابعاد می‌تواند جایگزین تعداد زیادی مصالح سنتی رایج گردد. بزرگی این بلوک‌ها با توجه به وزن کم آن، باعث افزایش سرعت اجرای کار و رضایتمندی کارفرما و استادکار می‌گردد. نصب 7 عدد بلوک فوق (معادل یک متر مربع دیوار) نسبت به سایر مصالح سنتی به زمان کمتری نیاز دارد. نصب این 7 عدد بلوک معادل نصب 25 عدد بلوک سفالی و بیش از 140 عدد آجر خواهد بود که نیاز به صرف حداقل زمان 2 برابر می‌باشد. در کنار سرعت اجرای کار با این بلوک به دلیل وزن کم آن، در هزینه حمل و نقل و جابه جایی نیز صرفه جویی و همچنین مصرف ملات، به دلیل کاهش رج‌ها و همچنین ضخامت کم آن به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد. در ادامه به نحوه اجرای دیوارها و سیستم تاسیسات و برق ساختمان‌هایی که با این بلوک‌ها ساخته می‌شوند می‌پردازیم.

 مراحل آماده سازی

3-2-1 نگهداری و تخلیه بلوک و ملات در محل پروژه
روش تخلیه صحیح این بلوک‌ها استفاده از وسایلی همچون لیفتراک، تاورکرین و جرثقیل می‌باشد که در صورت استفاده از تاور و جرثقیل می بایست جهت جلوگیری از لب پریدگی آجرها در محل اتصال تسمه به بلوک در قسمت بالای بار از یک نبشی استفاده نمود.
بلوک‌ها باید بر روی یک سطح صاف و بالاتر از سطح زمین تخلیه و نگهداری شوند و در صورت تخلیه روی سقف، در سطح نزدیک ستون و دیوارهای برشی توزیع گردد. در مواردی که قطعات بلوک به صورت پوشیده شده به کارگاه حمل شود باید یک روز قبل از استفاده از بلوک‌ها، جهت تبادل دمایی و رطوبتی با محیط، پوشش فوق جدا گردد.

 

استفاده از ملات‌های خشک آماده که به چسب بلوک سبک نیز معروف می‌باشند یکی از مناسبترین روش‌ها جهت اتصال بلوک‌ها به هم می‌باشد. شرایط نگهداری کیسه‌های ملات به مانند شرایط نگهداری سیمان است که کیسه‌ها باید 10سانتي‌متر بالاتر از سطح زمین، بر روی یک سطح خشک و حداکثر به تعداد 8 ردیف بر روی هم قرار گیرند. ( شرایط نگهداری ملات‌ها بر اساس تولید و نوع بسته بندی بر روی بسته‌های آن مشخص می‌گردد)

3-2-2 تامین وسایل مورد نیاز

1-1 مته مخلوط کن جهت ساخت ملات

1-2 اره چوب بری و یا برقی جهت برش آجرها

1-3 گونیای مخصوص جهت علامت زنی و برش آجرها

1-4 چکش پلاستیکی جهت تنظیم آجرها

1-5 ماله دندانه دار جهت تسطیح ملات

1-6 رنده و یا سمباده دستی برای هموار نمودن رج‌های چیده شده

1-7 شیار زن مخصوص جهت اجرای شیارهای مربوط به عبور لوله‌های تاسیسات و برق

1-8 مته مخصوص سوراخ کن جهت سوراخ نمودن دیوارها و محل پریزها

1-9 بست‌های مربوطه جهت اتصالات در گوشه های دیوار

1-10 تراز بنایی، ریسمان، کاردک

      

3-3مراحل اجرای دیوارچینی

3-3-1 اصول کلی دیوارچینی

  • به هیچ عنوان نباید در قسمت بالا و کف قطعات، حفره یا فضای خالی (درز بدون ملات) وجود داشته باشد.
  • باید از پخش یکنواخت ملات در تمام قسمت‌ها اطمینان حاصل شود.
  • درز قائم هر رج باید حداقل 20 سانتي‌متر با درز قائم رج زیرین فاصله داشته باشد و یا به عبارتی درزها بر روی هم در دو رج متوالی قرار نگیرند.
  • سطح روی هر رج از دیوار چینی باید کاملا صاف و یکدست بوده و در صورت یکنواخت نبودن باید با رنده مربوطه سطوح را تراشید و یکدست نمود تا اتصال بلوک‌ها بر روی هم در تمام نقاط صورت گیرد.

3-3-2 ساخت ملات
چسب بلوک AAC و یا همان ملات مربوطه باید الزامات استاندارد ملی ایران به شماره 706 را تامین نماید. چسب بر اساس دستورالعمل مندرج بر روی پاکت، در داخل ظرف پلاستیکی مناسبی مانند سطل ریخته شده و با آب تمیز (آب شرب) مخلوط می‌گردد.

توصیه می‌شود جهت اختلاط از روش مکانیزه استفاده شود و اختلاط تا زمان حذف هوا ادامه یابد. لذا جهت این امر می‌توان از همزن مربوطه که بر روی دریل بسته می‌شود استفاده نمود و عمل اختلاط را با سرعت کم تا رسیدن به نتیجه مطلوب انجام داد.

 

رواني و كارایي چسب بايد به ميزاني باشد كه به راحتي از بين دندانه‌هاي ماله عبور كرده و روي سطح اعمال شود. پس از اعمال چسب و تا زمان قرار دادن بلوك در محل خود، شكل دندانه‌هاي چسب ايجاد شده روي بلوك بايد حفظ شده و نريزد.

عمر كارايي ملات‌ها حدودا 45 دقیقه تا 1 ساعت مي‌باشد. بدين لحاظ بايد مقدار ملات مورد نياز با دقت، تعيين شده تا ملات بیش از حد تهیه نگردد زيرا به هيچ عنوان اضافه نمودن آب و اختلاط مجدد ملات مجاز نمي‌باشد.

3-3-3 بلوک AAC قابل استفاده به عنوان دیوار غیر سازه‌ای یا محصورگر ساختمان

  • بلوک AAC مورد استفاده در دیوارهای کناری که برای محصور کردن ساختمان به کار می‌رود نباید لبه‌های قائم آزاد داشته باشد و باید به صورت اتصال مفصلی، به ستون یا کلاف قائم متصل گردد.
  • حداقل ضخامت دیوار نباید از 15 سانتي‌متر کمتر باشد.
  • حداکثر طول آزاد بین دو ستون یا دو کلاف نباید از 5 متر یا 30 برابر ضخامت آن دیوار بیشتر باشد.
  • حداقل نسبت ضخامت به ارتفاع دیوار نباید از یک سی ام کمتر باشد و حداکثر ارتفاع از تراز آزاد کف 5/3 متر است.
  • توصیه می‌شود سمت بیرونی دیوارهای کناری در صورت عدم نیاز به اجرای نماسازی حتما با یک لایه سیمان پوشانده شود.

3-3-4 بلوک AAC قابل استفاده به عنوان دیوار غیر سازه‌ای جدا کننده داخلی ساختمان

  • حداکثر طول آزاد بین دو ستون، دو کلاف و یا دو دیوار نباید از 6 متر یا 40 برابر ضخامت آن دیوار بیشتر باشد. اتصال این دیوارها به صورت مفصلی اجرا می‌گردد.
  • درصورتی‌که طول دیوار از ۶ متر یا۴۰ برابر ضخامت دیوار، بیشتر باشد باید از پشت بند یا کلاف قائم متصل به اسکلت ساختمان استفاده شود.

3-3-5 قرار دادن اولین ردیف یا رج دیوار

  • در ابتدا امتداد مورد نظر که قرار است دیوارچینی انجام شود مشخص و ریسمان کشی می‌شود. اولين رديف بايد هميشه روي يك لايه ملات بنايي سنتی با ضخامت حدود 1 تا 2 سانتي متر به صورت تراز و صاف قرار داده شود. اين ملات مي‌تواند از يك قسمت سيمان، يك قسمت آهك و شش قسمت ماسه تشكيل شده باشد.

در مواردي كه رج اول روي كرسي چيني يا كفِ طبقه‌اي قرار مي‌گيرد كه كمتر از 30 سانتي‌متر از سطح زمين فاصله دارد، يك لايه عايق رطوبتي نيز بايد در زير ملات رج اول قرار داده شود. عايق رطوبتي بايد به شكل مناسبي به اعضای قائم سازه متصل شود. در نظر داشته باشید در محل تلاقی ستون‌ها و دیوارها باید  فاصله‌ای در حدود 1 سانتي‌متر باقی بماند تا در زمان حرکت‌های سازه و انبساط و انقباض‌های صورت گرفته صدمه‌ای به دیوار وارد نگردد. بهتر است این فاصله با مواد پرکننده مانند پلاستوفوم یا پلی اورتان پر شود.

به هیچ عنوان نباید در قسمت بالا و کف قطعات، حفره یا فضای خالی (درز بدون ملات) وجود داشته باشد. باید از پخش یکنواخت ملات در تمام قسمت‌ها اطمینان حاصل شود. مابین بلوک‌ها نیز باید با یک لایه ملات نازک پر شود تا چسبندگی بین بلوک‌ها بیشتر گردد.

  • درز قائم هر رج باید حداقل 20 سانتي‌متر با درز قائم رج زیرین فاصله داشته باشد و یا به عبارتی درزها بر روی هم در دو رج متوالی قرار نگیرند.

 

3-3-6 قرارگیری ردیف‌های بعدی

  • پس از اتمام رج اول باید روی آن را با رنده، ساب داد تا سطحی زبر و یکنواخت جهت چسبندگی بهتر ملات به بلوک ایجاد شود (این کار برای تمامی رج‌ها و بلوک‌ها تا انتها اجرا می‌گردد). در ادامه سطح سابیده شده با فرچه یا قلم مو از گرد و غبار تمیز می‌شود.
  • ملات رج بعدی که از نوع ملات بلوک سبک می‌باشد به ضخامت دو تا سه میلي‌متر، به وسیله ماله دندانه دار بر روی سطح کار به صورت یکنواخت پهن می‌شود. ماله باید متناسب با پهنای بلوک مورد نظر باشد. جايگيري صحيح هر بلوك از نظر افقي و عمودي توسط ضربه زدن با چكش پلاستيكي انجام مي‌شود. جايگيري صحيح از نظر تراز و شاقولي بودن اهميت زيادي دارد.

3-3-7 اتصالات

به طور كلي توليد كننده‌هاي مختلف ممكن است جزئيات اجرايي متفاوتي را ارائه كنند ولي از نظر مطابقت با الزامات استاندارد يا آيين نامه‌هاي معتبر بايد كنترل و تایيد شوند. جهت استحکام و پایداری دیوار پس از اجرای هر سه رج باید از بست‌های مربوطه جهت اتصال دیوارهای عمود بر هم یا دیوار به ستون استفاده نمود (این بست‌ها با میخ به بلوک و با جوش یا پرچ به ستون‌های فلزی و بتنی متصل می‌شوند). در شكل‌های زير نمونه‌اي از بست‌ها و وسايل اتصال نشان داده شده است.

 

3-3-8 نحوه اتصال دیوار به دیوار

معمولاً اتصال دیوارهاي غير باربر به ديگر ديوارها به يكي از دو صورت “L” يا “T” شكل انجام مي‌شود. اتصال باید الزامات استاندارد ملي ايران به شماره 2800 را برآورده نمايند. اتصال دیوارهای فرعی L یا T شکل که هم ضخامت باشند، به صورت لاریز اجرا می‌شود.

جهت استحکام و پایداری دیوار پس از اجرای هر دو تا سه رج (50 تا 75سانتي‌متر) باید از بست‌های مربوطه جهت اتصال دیوارهای عمود بر هم یا دیوار به ستون استفاده نمود ( این بست‌ها به وسیله میخ به بلوک و با جوش یا پرچ به ستون‌های فلزی و بتنی متصل می‌شوند).

دیوارهای فرعی که دارای ضخامتی کمتر از دیوار اصلی می‌باشند باید با فاصله‌ای در حدود یک سانتي‌متر مانده به دیوار اصلی اجرا و اتصال آن به دیوار با بست‌های فلزی در هر دو تا سه رج برقرار شود.

 

در اتصال T شكل، چنانچه دو ديوار با ضخامت‌هاي متفاوت يا كاربردهاي متفاوت، به يكديگر متصل شوند، بايد اتصال از نوع اتصال با فاصله انجام شود. بدين منظور بايد جهت اطمينان از عملكرد دو ديوار، يك درز با ضخامت حداقل 6 ميلي‌متر تعبيه شده و با استفاده از مواد مناسب مانند پلي اورتان پر شوند و همچنين در فاصله هر دو رج قائم، با استفاده از بست‌هاي برش‌گير مناسب، مطابق آن چه گفته شده، از جابجايي نسبي آن‌ها جلوگيري نمود.

 

3-3-9 نحوه اتصال ديوار به سازه بتني مسلح

برای اتصال ديوار بلوک به دیوار بتنی، ملات بنايي معمولي بايد در همه درزهاي اتصال ديوار به ستون استفاده شود. همه وجوه ستون بايد توسط بُرس، تمیز و عاري از گرد و غبار گردد و در صورت لزوم توسط وسايل مناسب براي اطمينان از زبري و پيوستگي مكانيكي خوب، خراش‌هايي ايجاد شود. ديوارها بايد بطور مكانيكي و با ميله‌هاي مهاري از جنس فولاد نرم، از هر دو طرف به ستون متصل شوند. انتهاي بيروني ميله مهار، بايد در شياري كه در بلوك ايجاد شده، قرار داده شده و با يك ماده چسباننده مناسب، ثابت نگاه داشته شود. پهناي شيار نبايد بيشتر از cm 2 باشد، سوراخ‌هاي مهاري در ستون بايد با يك سر مته mm 14 سوراخ شود. ميله‌هاي مهاري بايد به قدر لازم، در مقابل خوردگي مقاوم باشند.

 

3-3-10 اتصال ديوار به تير

از ملات بنايي معمولي و يا كف پلي يورتان براي درز افقي مابين رج آخر ديوار و زير تيرها، مي‌توان استفاده نمود. ملات بايد روي بلوك‌هاي رج آخر اعمال شده و سپس بدون فشار، فشار در لابه لاي درز و در جاي خود قرار گيرد.

 

3-3-11 اتصال ديوار به سقف

ملات بنايي معمولي بايد در همه درزهاي مشترك بين ديوار و زير سقف استفاده شود. توصيه شده است كه از كف پلي يورتان تك جزيي براي پر كردن تمام درزها و حفرات ديوارهايي که طول آن‌ها بیش از cm 5 باشد، استفاده شود. بدين منظور همچنين مي‌توان از ملاتي با تركيب زير نيز استفاده نمود. بر اساس نسبت حجمي: يك قسمت سيمان پرتلند، يك قسمت پودر آهك، شش قسمت سنگدانه ريز یا ماسه.

 

3-3-12 اجرای وال پست فلزی

ابتدا محل ورق‌های اتصال به سقف و کف مطابق با محل پیش بینی شده در نقشه‌ها مشخص می‌شود. پس از نصب ورق‌های اتصال، وال پست فلزی (نبشی، ناودانی، قوطی و …) به ورق پایینی و ورق بالایی جوش داده می‌شود. در یک سمت، بلوک را به طور کامل و در سمت دیگر جای وال پست در داخل بلوک با اره، ایجاد می‌شود. در صورتی که وال پست در ضخامت بلوک قرار گیرد به صورت شکل الف، عمل می‌شود. اگر بلوک کوچکتر از 15 سانتي‌متر ضخامت داشته باشد محل عبور وال پست به صورت شکل ب ایجاد می‌شود. در حالت ب روی وال پست باید با توری پوشش داده شود.

پس از قرارگیری بلوک‌ها توسط بست، بلوک‌ها در هر دو یا سه ردیف به وال پست متصل می‌گردد. باید توجه شود که فاصله زیاد یا حفره بزرگی در محل اتصال باقی نماند.

3-3-13 اجرای وال پست بتنی

ابتدا محل ساخت وال پست مطابق نقشه‌ها مشخص، ورق‌های اتصال در کف و سقف نصب و فاصله اجرای وال پست هنگام اجرای دیوار خالی قرار داده می‌شود. در هر دو ردیف اجرایِ بلوک‌ها از یک بست استفاده شود به صورتی که دو دیوار مجزا را به یکدیگر متصل نماید. پس از اتمام دیوار، چهار عدد میلگرد به ورق‌های اجرا شده در کف و سقف جوش داده شده و با سیم آرماتور بندی به بست‌ها متصل ‌شوند. پس از نصب خاموت‌های مورد نیاز، دو طرف دیوار قالب بسته و داخل قالب‌ها بتن ریخته شود. پس از باز کردن قالب‌ها، وال پست مطابق با ضخامت دیوار خواهد بود.

 

3-3-14 اتصال كشويي با استفاده از نبشي

يكي از روش‌هاي مناسب براي اتصال ديوار به ستون‌ها، استفاده از اتصال كشويي در محل تماس با استفاده از نبشي منقطع مي‌باشد. در مورد اين اتصال نكات زير حائز اهميت است:

  • قطعات نبشي مي‌تواند از ورق فولادي گالوانيزه خم خورده باشد (نورد سرد شده)
  • هيچگونه اتصالي اعم از پيچ و ميخ بين بال نبشي و ديوار AAC نباید اجرا شود.
  • فاصله بين ديوار تا ستون با مواد انعطاف پذير مانند فوم پلي يورتان يا پلي استايرن پر گردد.
  • در مواردي كه ستون، فولادي باشد بال نبشي به ستون جوش مي‌شود.

جزئيات اتصال كشويي ديوار AAC به ستون بتن آرمه

3-3-15 اتصال كشويي به سقف با استفاده از نبشي

لبه بالايي ديوار را مي‌توان با استفاده از دو نبشي كه به طريق مناسب به سقف سازه متصل می‌شود مهار نمود. نبشي‌ها نبايد به بلوك پيچ يا ميخ شوند. با اين اتصال، امكان حركت آزادانه ديوار در درون صفحه وجود دارد و در اثر انقباض، دريفت طبقه و ساير عوامل تنشي در ديوار ايجاد نمي‌گردد و لذا زمينه بروز ترك‌ها در ديوار از بين مي‌رود. فاصله بالاي ديوار تا سقف بايد در حدي باشد كه تير بتواند آزادانه خيز داده و اتصالي با ديوار پيدا ننمايد. نبشي‌ها به ترتيب ابتدا در يك سمت اجرا شده و پس از ديوار چيني و قرارگيري بالاترين بلوك ديوار، نبشي دوم متصل مي‌گردد. در شكل زير حالت اجراي ديوار پيراموني نمايش داده شده است.

جزئیات اتصال كشویي ديوار خارجي از طريق نبشي به سقف سازه

3-3-16 برش کاری، سوراخکاری و شیارزنی

بلوك‌هاي AAC را مي‌توان به راحتي با اره دستي بريد و يا مسير سيم يا كابل و همچنين محل كليد و پريز و … را ايجاد نمود.

جهت برش بلوک‌ها و تبدیل آن به قطعات مورد نظر می‌توان از گونیا و اره نجاری دستی و یا برقی استفاده نمود که در هر صورت باید موارد ایمنی رعایت گردد. همانگونه که مشخص است برش این بلوک‌ها با اره باعث می‌شود تا قطعات، دقیقا به اندازه مورد نظر تبدیل شده و از پرت و ضایعات بیهوده که در بلوک‌های سفالی و آجر به دلیل شکستن با تیشه ایجاد می‌گردد کاسته شود.

 

جهت سوراخکاری و محل نصب پریزها می‌توان از مته مخصوص استفاده نمود. دقت داشته باشید قطر سوراخ نباید از یک سوم عمق بلوک بیشتر شود و در صورت اجبار می بایست اطراف آن توری فلزی کار گذاشته شود.

جهت شیار زدن محل عبور لوله تاسیسات و برق نیز می‌توان از شیارزن دستی و یا برقی استفاده نمود. بعد از اجرا باید محل شیارها با چسب بلوک پر شود.

 

در این مرحله نیز مشاهده می‌کنید که جهت اجرای تاسیسات و مسیرهای برق نیاز به استفاده از پیکور برقی و یا قلم و تیشه نیست و این امر در کنار کاهش هزینه‌های جانبی باعث زیباتر و یکنواخت‌تر شدن مسیر لوله‌ها و جلوگیری از لب پریدگی و شکست‌های بی مورد بلوک‌ها می‌شود.

3-3-17 لکه گیری سطح دیوار
برای ترمیم پریدگی‌ها و لکه گیری سطوح صدمه دیده می‌توان از چسب بلوک یا ملات ترمیمی استفاده نمود.
برای ترمیم باید ابتدا سطح مورد نظر با فرچه تمیز و سپس لکه گیری با کاردک انجام شود و در انتها سطح مورد نظر با سوهان نرم و یا سمباده، صاف و یک دست شود.

3-3-18 كنترل و بازرسي

در شكل زير، كليه نكاتي كه در اجراي ديوار غير باربر بايد رعايت شود بصورت چك ليست ارائه شده است.

3-3-19 محل‌های مورد نیاز توری فایبر گلاسی

به منظور استفاده و نصب صحیح بلوک AAC در ساختمان سازی و رعایت استانداردهای جهانی، بهتر است در حین نصب بعضی از اجزاء مانند لوله‌های آب، سیم‌های برق، لوله‌های گاز و همچنین محل نصب درب و پنجره و … موارد آورده شده در شکل، رعایت شود.

3-3-20 نصب در و پنجره
در و پنجره به طور مستقیم روی بلوک‌های AAC قابل نصب است اما توصیه می‌شود چهارچوب‌های فلزی درب‌ها با ملات ماسه سیمان نصب و پر شوند. همچنین جهت نعل درگاه‌ها نیز می‌توان از پنل‌های مسلح که همجنس با بلوک می‌باشند استفاده نمود.

3-3-21 نازک کاری

با توجه به سطح صاف بلوک سبک می‌توان دیوار را با اجرای کاغذ دیواری، لایه‌ای نازک از گچ، پلاستر سیمان، سرامیک، پوشش‌های طرحدار آکریلیک یا ملات آماده پوشش داد و لازم به یک لایه پلاستر و یا سیمان و گچ جهت شاقول کردن و یا پوشاندن دیوار نیست و این موضوع خود در قیمت تمام شده ساختمان بسیار تاثیرگذار است.

قبل از نازک کاری و نماسازی غیر خشک، سطح بلوک‌ها باید به طورکامل تمیز و سپس مرطوب گردد.

بهتراست از ملات ماسه سیمان با نسبت اختلاط یک قسمت سیمان، یک قسمت آهک هیدراته و شش قسمت ماسه در زیرکار استفاده کرد. در محل ناپیوستگی دیوارها (گوشه‌ها، کنار بازشوها و …) می‌توان از مش‌های فایبرگلاس استفاده کرد.

حداقل زمان عمل آوری پلاستر و سطوحی که با ملات ماسه سیمان اجرا شده‌اند ۳ الی 7 روز است که سطح دیوار باید مرطوب نگه داشته شود. در محل اتصال مصالح متفاوت در نما (مانند محل اتصال بلوک AAC با دیوار برشی بتن آرمه یا اسکلت بتنی و فلزی)، از رابیتس (با جهت تسمه افقی) استفاده شود.

در ساختمان‌های صنعتی و پارکینگ‌ها می‌توان بلوک‌های AAC را به طور مستقیم با رنگ آکریلیک رنگ آمیزی نمود.

در پایان مباحث فوق مجددا یادآور می‌شویم این بلوک‌ها با توجه به ابعاد آن و درصورت استفاده از چسب بلوک فوق که از محصولات این شرکت می‌باشد پس از اجرای دیوار، به صورت یک سطح یکپارچه عمل می‌نماید که این امر باعث می‌شود تا در صورت وقوع زلزله صدمات کمتری به ساختمان و ساکنان آن وارد شود. همچنین سبکی وزن این دیوارها در بحث مقاومت در برابر زلزله به دلیل کاهش وزن ساختمان باعث افزایش مقاومت ساختمان می‌گردد.

 

بالا